Reptielen & Amfibieën

Reptielen & Amfibieën


Reptielen & Amfibieën zijn koudbloedige, gewervelde dieren,

waarvan er wereldwijd zo´n 17.000 soorten voorkomen.

Reptielen vormen binnen het  dierenrijk een klasse, waartoe o.a. de hagedissen, slangen, schildpadden en krokodilachtigen behoren.

Van deze klasse zijn er in Nederland 17 soorten gesignaleerd en daarvan hebben zich er 7 soorten in ons land gevestigd.

Van de andere soorten wordt aangenomen, dat het hier ontsnapte of door hun eigenaar gedumpte exemplaren betreft, zoals bijvoorbeeld tropische schildpadden. 

Bekendere reptielsoorten die in Nederland voorkomen zijn o.a. de Adder, de Zandhagedis en de Hazelworm.

De Hazelworm is een pootloze hagedis en géén slang, zoals sommige mensen vaak denken.

Tot de Amfibieën behoren o.a. de kikkers, padden, salamanders en wormsalamanders.


De naam amfibie is afgeleid van het Griekse amphí-bios, wat "dubbel-levend" betekent.

Dit verwijst naar de levenswijze van amfibieën. Ze kunnen zowel in het water als op het land overleven.


In Nederland zijn 20 soorten amfibieën waargenomen, waarvan zich er 17 in ons land gevestigd hebben.

De echte kikkers vormen de grootste groep, met 5 verschillende soorten.



Hieronder een serie foto´s van soorten die ik tot dusver heb waargenomen:



Slangen - Serpentes


Slangen zijn een groep van aan hagedissen verwante reptielen, welke behoren tot de orde der schubreptielen (Squamata). Alle soorten worden gekenmerkt door een lang maar dun lichaam, zonder poten. Wereldwijd zijn er een kleine 4.000 soorten beschreven, maar Nederland kent slecht 3 inheemse soorten, te weten de Adder, de Gladde slang en de Ringslang. Soms worden er meer soorten gemeld, maar over het algemeen zijn dat soorten die door zogenaamde "slangenliefhebbers" in de natuur worden gedumpt.

Alleen de Adder is giftig, maar een Adderbeet is normaal gesproken alleen echt gevaarlijk voor jonde kinderen, bejaarden of mensen met een slechte lichamelijk conditie. Een Adder bijt trouwens alleen als hij in het nauw gedreven wordt. Een Adder is makkelijk te herkennen door het zigzag patroon bovenop het lijf (zwart bij mannetjes, bruin bij vrouwtjes) en zijn rode ogen met de kenmerkende "spleet" pupillen.

Adders heb ik al meerdere keren op de foto kunnen vastleggen, onder andere in het Bargerveen en het Haaksbergerveen. De Gladde slang heb ik twee keer waargenomen en de Ringslang pas één keer, terwijl dit toch een vrij algemene soort is. Wellicht een doel voor komend seizoen.


Hagedissen - Lacertilia


Hagedissen (Lacertilia) vormen een onderorde van de schubreptielen (Squamata), die wereldwijd meer dan 7100 soorten telt. Hagedissen zijn daardoor de grootste groep van alle moderne reptielen. Nederland daarentegen kent slechts het bescheiden aantal van 4 soorten. Hagedissen blijven veelal klein en de meeste soorten worden inclusief staart niet groter dan 50 centimeter.

Hagedissen zijn koudbloedig en nemen graag een zonnebad om zich op te warmen, zodat ze sneller kunnen bewegen en efficiënter jagen en vluchten. Hagedissen eten overwegend insecten en andere geleedpotigen, grotere soorten eten soms gewervelden of schakelen over op planten.

De Hazelworm is een apart geval binnen deze groep. Deze soort heeft geen poten en wordt daarom vaak aangezien voor een slang. Maar het betreft dus een pootloze hagedis.


Kikkers, Padden & Salamanders


Kikkers en padden zijn beiden amfibieën die behoren tot de Anura (Kikvorsachtigen). Ze delen dus veel kenmerken met elkaar en tonen geen biologische verschillen. Voor veel mensen is het verschil tussen de beiden niet helemaal duidelijk. Van een afstandje zijn de verschillen ook niet altijd even goed zichtbaar, maar wie beide diertjes nader bekijkt ziet wel degelijk verschillen.
Kikkers leven veelal in het water en hebben een vrij slank lichaam. De huid is glad en vochtig en het dier kan met zijn lange achterpoten goed springen en snel zwemmen. Kikkers leggen eieren in groepen bij elkaar. Padden daarentegen zijn meer landdieren. Ze hebben een dikker, lomp lichaam met korte achterpootjes waarmee ze zich over het land verplaatsen. De huid is droog en wrattig. Eieren leggen ze in lange rijen/slierten.
Salamanders (Caudata) behoren ook tot de amfibieën en deze klasse kan verdeelt worden in drie groepen, te weten de landsalamanders (die het water in principe niet betreden), de watersalamanders (die gedurende een deel van het jaar in het water te vinden zijn) en ten slotte de strikt aquatische soorten.


Buitenlandse Reptielen & Amfibieën


Daar waar de Nederlandse natuur slechts een beperkt aantal Reptielen & Amfibieën kent, breek je er op sommige buitenlandse bestemming je nek over. Met name de landen rond de Middellandse Zee staan bekend om de vele hagedissen die je er tegenkomt. Midden in de natuur, maar soms ook gewoon op straat in het midden van een dorp of stad. Het warmere klimaat in dit soort landen zal daar ook mede debet aan zijn.

Hier onder volgen een aantal soorten die ik in 2015 & 2016 op het eiland Cyprus gespot heb en soorten van een meer recente datum, namelijk tijdens een vakantie op Sardinië in 2023.